DÂN TRÍ VÀ THỰC TIỄN
Những lư luận
về dân trí thấp để chần chừ tiến hành
dân chủ, đa nguyên của độc tài cộng sản
đưa ra th́ bất cứ ai cũng biết, cũng
hiểu đó là mỵ dân và kéo dài thời gian. Nhưng để đánh giá vấn đề dân
trí đang ở đâu, có song hành với dân chủ hay cái
nào cần có trước th́ ngay cả những cây lư
luận thuộc phe dân chủ cũng chưa giải
quyết rốt ráo vấn đề. Hiện nay
vẫn có những tổ chức, hội đoàn...xác
quyết dân chủ phải có trước để
tạo điều kiện cho dân trí phát triển, và cũng
không hiếm những đoàn thể khác lại nâng cao tuyên
truyền theo kiểu "Khai dân trí" và họ cũng xác
quyết trong thời gian này chỉ nên viết bài, phổ
biến cho nhân dân nhằm nâng cao dân trí cho họ để
dần dần đưa đến sự chuyển hoá
độc tài. Thực ra những lư luận như trên
đều không sát thực tế. Vấn
đề ở đây là do những lư luận đó xa
rời thực tế đấu tranh trong nước, ôm
đồm nhiều đặc tính của dân chủ mà không
biết rằng để hoàn thiện cả mớ
đặc tính đó cùng một lúc sẽ không bao giờ
thực thi được.
Để chứng
minh ta hăy trở lại những ngày Pháp thuộc, thời
gian gần đây nhất đặc trưng cho việc
"khai dân trí, chấn dân khí..." của cụ Phan Chu
Trinh. Thực ra thời gian đó dân trí
nước ta đâu có cần khai làm ǵ. Dân
trí lúc đó có thể coi như là hoàn hảo 100%.
Tại sao lại như vậy ?. Đó là bất cứ một ai từ già
đến trẻ đều hiểu rằng cần
phải đuổi thực dân Pháp ra khỏi đất
nước, không cần bất cứ ai, hội đoàn nào
dạy cho họ cả. Lúc đó họ
cần độc lập, dân trí về độc lập
là 100%. Nhưng kể cả khi đó, khi
dân trí hoàn hảo đó mà phải mất đến cả
100 năm mới giành lại được độc
lập. Vậy, tại sao lâu như vậy
?. Dân trí quá hoàn hảo rồi cơ mà ?.
Lịch sử loài người đă chứng
minh rằng bất cứ một chế độ nào
từ khi nó sinh ra là nó đă tŕ trệ nó đă thua dân trí
của quần chúng ngay từ lúc đó. Do vậy lư do
để thay đổi chế độ thời nào
cũng có. Khả thi
nhất là chế độ nó tự thay đổi,
đừng quá thua cách xa so với dân trí của nhân dân th́
sẽ tồn tại được lâu. Một điều nữa cần nhấn
mạnh, đó là dân trí luôn đồng nghĩa với
ước mơ, một người dân hay đại
đa số mơ được tự do báo chí chăng?
hay mơ một cái ǵ đó họ
thiếu ...th́ rơ ràng xă hội thực mà họ đang
sống không là h́nh mẫu mà họ yêu thích. Dân
trí bao giờ cũng đi trước một bước
so với ư thức hệ xă hội mà nhà cầm quyền
đang muốn áp đăt. Đơn giản
nhất hăy hiểu là dân trí luôn phát triển theo
đường đồ thị tuyến tính đi
lên, đi trước như lịch sử loài
người vốn đă thế, c̣n những luật
lệ đi theo đường bậc thang bám sát. Lư do là
muốn thay đổi luật th́ cần thời gian
trễ để biểu quyết, xác nhận, thi hành.
Đến thời
điểm hiện nay, 2009. Chúng ta
phải công nhận rằng dân trí của nhân dân cao
hơn hẳn tính áp đặt của chế độ
chính trị hiện hành. Từ thời Pháp
thuộc và cả VNCH dân ta đă biết
sống với tự do báo chí, tự do tôn giáo. Có
thể nói 100% nhân dân ta ghét tham nhũng, có thể nói họ
biết rơ ràng rằng chỉ có đảng viên cộng
sản mới có khả năng tham nhũng. Phần khác,
100% nhân dân ta biết rơ ràng rằng bầu cử chỉ là
tṛ hề, là việc đảng cộng sản mỵ dân.
Rồi hàng loạt những việc khác đang vỡ
lở ra như làm mất đất, biển, đảo....
Nhân dân 100% không chấp nhận quản lư
đất đai theo kiểu "đất đai
là sở hữu toàn dân do nhà nước quản lư"
đă có nhiều nơi gây bạo động nhằm
phản đối việc trưng thu,
cướp đất. Vậy,
nếu tất cả những sự việc xấu xa
xảy ra ngay giữa ban ngày như vậy, ngay trước
mắt người dân như vậy và người dân
đều căm ghét nhưng sao họ vẫn chưa
thể làm ǵ. Liệu có cần nâng cao dân
trí cho nhân dân nữa hay không? Và khi dân trí
"đủ" thêm nữa th́ lúc đó có phải là
thời cơ chuyển hoá của chế độ?. Hoàn toàn không phải như
vậy.
Cả trăm năm Pháp thuộc
dân ta mới giành lại được độc lập.
Không phải v́ thiếu dân trí mới lâu
như vậy, mà v́ thiếu tính tổ chức và thiếu
cả thời cơ. Hiện nay dân trí
nước ta cao hơn cả sự áp đặt của
chế độ, giống như sự phát triển
của cơ thể cường tráng mà lại đang
mặc một chiếc áo chật. Ư thức về
việc thay đổi một chế độ tốt
hơn, cạnh tranh chính trị, ít tham nhũng, tự do,
hùng mạnh hơn...đă nằm sẵn trong máu của mỗi
con người. Vấn đề c̣n lại
chỉ là tính tổ chức, chiến thuật, chiến
lược để đạt mục đích đề
ra mà thôi. Vấn đề thời cơ
cho việc chuyển hoá trong gian đoạn này đă
đầy đủ. Sự sụp đổ dây
chuyền các chế độ cộng sản nhiều
năm trước, sự gia nhập với thế
giới văn minh, các sức ép quốc tế về dân
chủ, nhân quyền....Nói chung lại, vấn đề
tổ chức thực hiện, chiến thuật, chiến
lược là điều mấu chốt của phong trào
dân chủ hiện nay. Không thực hiện vấn
đề này th́ hàng trăm năm nữa vẫn không
thể giải thể được độc tài
cộng sản. Phong trào dân chủ phải thông qua
những việc làm thực tế, sát sạt cuộc
sống hàng ngày của đại đa số nhân dân
để nhân dân biết rằng có một phong trào như
vậy đang tồn tại và càng ngày càng phát triển,
chứng tỏ sức mạnh của phong trào, chứng
tỏ sự ưu việt cũng như kỷ luật. Phải làm sao nhân dân nể sợ và giúp đỡ
phong trào. Sự tự nguyện dựa vào trái tim của phần đông dân chúng chỉ
có thể xảy ra khi mà họ chắc chắc thấy
rằng đi theo phong trào là thắng lợi ngay trong
tầm mắt. C̣n ai đó muốn nói rằng công an
sẽ theo dân chủ th́ hăy nhớ là
họ chỉ theo khi thắng lợi dân chủ là tính
bằng ngày, bằng giờ. C̣n vấn
đề trước mắt không thể làm cách nào
để họ tham gia nhiều cho được.
Họ cũng hiểu biết quá rồi, không
cần nâng cao dân trí nữa. Vấn đề ở đây
là sự dấn thân. Khi cách mạng tháng tám giành
độc lập khỏi ách đế quôc thực
dân Pháp, Nhật lực lượng cộng sản
chỉ có chưa đến 5000 đảng viên, nếu so
sánh với con số công chức lúc đó hay rộng hơn
là bộ máy chính quyền...th́ rơ ràng không cân sức. Tính tổ chức kỷ luật, vận
dụng thời cơ đă đưa đến thành
công trước kẻ địch mạnh hơn cả
ngàn lần. Đầu năm 2008 tôi đă viết bài
thế trận dân chủ và tiên đoán rằng cộng
sản sẽ phải ngồi lại với phong trào dân
chủ, sự thật đă được chứng minh
rằng một số chủ tịch đảng và lănh
đạo các tập hợp, lănh đạo báo chí...đă
được các viên chức cấp cao
chế độ độc tài cộng
sản gặp và mời về Việt nam. Đó mới chỉ là bước đầu,
chưa là thành công, cũng chưa là làm độc tài
chùn bước. Cũng có nhiều nguồn tin nói
rằng cộng sản sẽ chấp nhận cả
trăm ghế quốc hội cho các yếu nhân ngoài
đảng cộng sản. Nhưng như vậy có
phải là dân chủ hay là chia chác quyền lợi mà
phần thượng phong vẫn là số đông cộng
sản?. Cuộc cách
mạng dân chủ sẽ phải khác hẳn. Chúng ta
đă có trong tay cái ǵ để mặc
cả với chế độ độc
tài, để được chúng nể
phục ngoài sự xác tín sẽ thành công mà tương
lai xa hay gần vẫn chưa ấn định.
Nếu chỉ cố gắng
viết bài để nâng cao dân trí th́ dễ trăm
năm nữa cũng không lay chuyển
được độc tài. Những
người đấu tranh trẻ tuổi nếu chỉ
viết bài th́ hăy tưởng tượng xem, đến
năm 70 tuổi họ sẽ là ai? Lúc
đó lại chỉ dấm dúi cho nhau xem những bài
viết của ḿnh và ngồi mong tự vỡ. Nâng cao
dân trí sợ theo đuôi cộng
sản nêu giờ lại có trường phái nảy sinh theo
cụ Phan Chu Trinh, đó hoàn toàn là nguỵ biện. Hăy để tư tưởng đó
của cụ yên nghỉ, có khêu dậy cũng không thể
thắng lần này trước sự thật
là đối mặt với độc tài, phát xít
cộng sản. Hăy làm tuyên truyền đưa
tương lai tươi sáng đến
cho độc giả nhưng cũng phải
hành động th́ đó mới là tri hành hợp
nhất, nhiệm vụ này đặt nặng trên vai
của bất cứ một chiến sỹ dân chủ nào. Có những người tự cho là dân
chủ nhưng chỉ đưa lên những thân phận
ngang trái, bị trù dập, đưa lên những
điểm nóng đâu đó để đồng bào
hải ngoại biết, để phản đối và
để giúp đỡ. Họ lờ đi việc
chính là phải tạo ra được các điểm nóng
đó chứ không phải đến quay phim chụp
ảnh tự phát, và quan trọng hơn là mỗi
điểm tự phát đó phải giành giật
được các nhân tố tích cực để
đưa vào hàng ngũ trước khi an ninh cộng
sản bắt đi tù hay mua chuộc, vô hiệu hoá.
Cuộc đấu tranh dân chủ hiện nay đến 80%
là đấu tranh theo kiểu báo chí, đưa tin nóng
để khai dụng h́nh thức tố cáo những cái
xấu xa của chế độ cho thế giới
biết, mà thế giới đă biết bản chất
của các chế độ độc tài cộng sản
là tội ác của nhân loại từ rất lâu rồi. Những việc làm để gây tiếng vang
tốt trong quần chúng nhân dân của phong trào
rất ít và chưa được cả phong trào coi như
là bốn phận phải làm. Đâu đó vẫn c̣n
tiếng nói là "khiêu khích công an", "tạo cớ
đàn áp"....Như chúng ta đă biết là dưới
chế độ độc tài cộng sản th́ bất
cứ một tiếng nói không đi theo khuôn khổ của
chế độ là đă bị ghi sổ đen và
trấn áp và v́ vậy không thể nói hành động nào là
tạo cớ hay hành động nào không tạo cớ. Không thể coi đấu tranh trong khuôn khổ pháp
luật là đúng đắn mà phải coi đấu tranh
tiến bộ là đúng đắn, kể cả việc
đấu tranh nhằm thay đổi pháp
luật, chẳng khác ǵ đấu tranh ngoài ṿng pháp
luật. Công an là tấm khiên và lá chắn là công cụ
cho đảng cộng sản độc tài do
vậy bất cứ một hành động ǵ tiến
bộ, khác hơn ư chí của đảng cộng
sản cũng đều là khiêu khích
chế độ và công cụ chế độ
sẽ lập tức ra tay. Những chiến
sỹ đấu tranh dân chủ hăy tưởng
tượng một chút, giống như
ḿnh đánh đổi những năm tù lấy
việc làm hiệu quả cho đất nước,
cùng năm tù giống nhau nhưng làm được
nhiều việc th́ lúc nào cũng hơn hẳn và tất
nhiên làm nhiều mà ít hay không đi tù th́ cũng phải
được công nhận. Tất nhiên
một phần đấu tranh của phong trào dân
chủ là phải chống gián điệp và chống
khủng bố. Chẳng một ai
chấp nhận trong nội các dân chủ tương
lai lại có vô vàn nhân viên t́nh báo của các quốc gia khác, và
chẳng ai muốn tài trợ cho khủng
bố để đấu tranh dân chủ.
Nếu quá đáng lắm th́ có thể có một
vài nơi nào đó, một
số đông nào đó gây bạo loạn như
những sự việc chống thu
hồi đất th́ ta cũng nên hiểu đó
không phải là khủng bố mà là giành lại quyền chính đáng
của nhân dân trước sự đàn áp của
chế độ. Có thể đến một lúc
nào đó những chiến khu hay "phiến quân" mọc
lên nhan nhản th́ trách nhiệm thuộc
về độc tài. Độc
tài đă đẩy nhân dân đến mức
không thể sống chung dưới
một gầm trời. Việc chủ động
"đánh du kích" gây bất ngờ, tạo tiếng
vang tuyên truyền và xác nhận sự tồn tại trong xă
hội thực tế (không phải mạng Internet) của
một số các chiến sỹ dân chủ vẫn
chưa được tôn trọng, đề
cao đúng mức, những vấn đề
"ám ảnh" viên chức tàn ác, ác ôn vẫn
chưa được đề cao, việc
thực thi 198 điều trong đấu tranh bất
bạo động vẫn chưa quá được
mấy điều, tính bí mật vẫn không
được đề cao. Vấn
đề tài chính cho phong trào th́ mang nặng h́nh thức
lấy tin, mặt nổi chứ chưa đi vào chiều
sâu. Nhiều khi tài
chính được đưa
ra đua để giành một vài nhân tố mới
ló ra công khai, việc này đe doạ tính kỷ luật
của từng tổ chức dẫn đến t́nh
trạng ai trả giá cao th́ theo, tổ
chức như một cái chợ, thích vào th́ vào, thích ra th́
ra. T́nh trạng năm cha ba mẹ vẫn diễn ra và
đặc biệt nguy hiểm là kể cả trong và ngoài
nước an ninh cộng sản vẫn
đang thao túng dược nhiều vấn đề. Nhận diện bạn thù bị coi thường.
Có những ban biên tập một tờ báo nào đó
đến hơn nửa là nằm vùng. Rồi những bí
mật của các đảng phái cứ bị lộ
hết và bị chặn,hay bắt
người thực hiện ngay khi họ chưa kịp
làm ǵ. Lực lượng dân chủ ít nhưng tai hại là
khi có ai đó đến với phong trào th́ rất thiếu
thốn địa điểm đào tạo, thiếu kinh
phí tồn tại và y như rằng an ninh cộng sản
đă dễ dàng phá vỡ nhanh được
những mối liên kết mới sơ khai
của người mới với phong trào và như
vậy làm cho số lượng không có tính bùng phát. Bây
giờ đâu có một nơi kiểu như "An toàn khu" để truyền đạt
kinh nghiệm cho những người mới mà không bị
gây khó khăn, đàn áp?
Vấn đề c̣n
lại của phong trào là chuyên nghiệp hoá tổ chức,
kỷ luật, tính bí mật và kinh phí. Tổ
chức cũng đă có, nếu là người mới tham
gia phong trào, bạn hăy chọn một trong số các tổ
chức có uy tín và thực lực để tham gia,
đừng nên tạo lập một tổ chức
mới. Hăy biết đứng trên vai
người khổng lồ và học tập kinh nghiệm
những người đi trước. Tính bí mật
chính là "an toàn khu" ngay trong ḷng
chế độ độc tài. Nếu hành động bí
mật được th́ sẽ làm được rất
nhiều việc và không gây hoang mang nghi ngại cho những
người khác là bị bắt bớ liên tục,
triền miên và cũng gây cho những kẻ ác ôn biết
chùn tay, răn đe để chúng
biết chúng gieo gió th́ sẽ gặt băo. Nếu kinh phí
đi vào chiều sâu, đúng người đúng
việc th́ sẽ mang lại sức mạnh cho phong trào
qua những việc làm thiết thực hơn nữa
của những chiến sĩ đấu tranh và
đến một lúc nào đó kinh phí sẽ
được đến 90% là do đóng góp ngay
trong nước. Mong quư vị phản
biện và góp ư.
Hà nội, 23/2/2009.
Nguyễn Phương Anh.